Overload (โอเวอร์โหลด) ของรอกไฟฟ้า คือ สภาวะที่รอกทำงานเกินความสามารถในการรับน้ำหนักหรือใช้กระแสไฟฟ้าเกินพิกัด ทำให้เกิดความร้อนสูงจนมอเตอร์อาจไหม้หรือสลิงขาด อุปกรณ์ป้องกัน (Overload Limiter/Relay) จะทำหน้าที่ตัดการทำงานอัตโนมัติเพื่อความปลอดภัย โดยหลักๆ มี 2 แบบคือ ตรวจจับกระแสไฟฟ้าเกิน (Relay) และตรวจจับน้ำหนักเกินจริง (Load Limiter)
ความรู้พื้นฐานเรื่อง Overload รอกไฟฟ้าที่สำคัญ
- สาเหตุหลัก: ยกน้ำหนักเกินพิกัด (Capacity), การกดปุ่มเร่ง/หยุดบ่อยเกินไปจนเกิดแรงเฉื่อย, หรือมอเตอร์ร้อนจัดจากการใช้งานต่อเนื่อง
- ประเภทของระบบป้องกัน:
- Load Limiter (ตัวจำกัดน้ำหนักเกิน): ตรวจจับแรงดึงจริงที่สลิงหรือตะขอ เมื่อเกินพิกัดที่ตั้งไว้จะตัดไฟทันที เป็นวิธีที่ตรงจุดที่สุดในการป้องกันโครงสร้างเสียหาย
- Overload Relay (โอเวอร์โหลดรีเลย์): ตรวจจับ “กระแสไฟฟ้า” ที่มอเตอร์กินเกินกว่าค่าปกติ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อมอเตอร์ทำงานหนัก
- ความแตกต่างที่สำคัญ: โอเวอร์โหลดไฟฟ้า (Relay) ไม่สามารถแทนที่ตัวจำกัดน้ำหนักจริง (Load Limiter) ได้ดีที่สุด เพราะบางครั้งน้ำหนักเกิน แต่กระแสไฟยังไม่สูงพอทำให้ตัดช้าเกินไปจนเกิดอันตรายได้
- ผลกระทบ: มอเตอร์ไหม้, สลิงขาด, โครงสร้างรอกบิดเบี้ยว, และเสี่ยงอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงาน
ข้อควรระวังในการใช้งาน
- ห้ามยกของกระชาก หรือกดปุ่มขึ้น-ลงถี่ๆ
- ควรติดตั้งอุปกรณ์จำกัดน้ำหนัก (Load Limiter) ที่ได้มาตรฐาน
- ตรวจสอบสภาพสลิงและมอเตอร์ไม่ให้มีความร้อนสูงผิดปกติเสมอ